Letov Š-16

Letov Š-16 - w historii czechosłowackiego lotnictwa należy odnotować 2 wydarzenia związane z fabryką Letov. W 1920r. powstała pierwsza czechosłowacka konstrukcja lotnicza – całkowicie drewniany dwupłat Letov Š-1. W 1925r. powstał pierwszy całkowicie metalowy samolot – Letov Š-16. Prace nad nim rozpoczęto w 1925r. na zamówienie czechosłowackiego Ministerstwa Obrony na samolot rozpoznawczo-bombowy o dużym zasięgu. Do rywalizacji oprócz Š-16 zgłoszono samolot Aero A-30, który jednak był mniej udany i wymagał długich przygotowań do podjęcia produkcji seryjnej. Po pierwszym locie Š-16, który odbył się w 1926r. i kilku zmianach dokonanych w konstrukcji i wyposażeniu zaleconych przez komisję konkursową, ten prosty i użyteczny dwupłat o dobrej charakterystyce lotu został wprowadzony do produkcji seryjnej. Pierwsza publiczna demonstracja prototypu odbyła się na salonie lotniczym w Paryżu w 1926r. Po powrocie z Francji próbowano wciąż różnych wersji silnika i wyposażenia, ostatecznie zdecydowano się na silnik Lorraine-Dietrich o mocy 450 KM. Wersję bombową samolotu oznaczono ŠB-16. Seryjna produkcja obu wersji (bombowej i rozpoznawczej) rozpoczęła się w 1928r. i trwała do 1935r. Łącznie zbudowano 119 samolotów dla Czechosłowacji i 19 dla Łotwy i Turcji.

Samoloty Š-16 odbyły wiele lotów reklamowych. Na przykład w 1927r. załoga Skala-Taufer przeleciała do Tokio, dwa lata później 6 samolotów wysłano z wizytą do Paryża. W sierpniu tego samego roku 3 łotewskie Š-16 odbyły lot po krajach bałtyckich. Na samolocie tym ustanowiono również wiele rekordów. 13 X 1927r. pilot fabryczny A. Jezek uzyskał światowy rekord prędkości – na trasie 500 km z obciążeniem 1000 kg osiągnął średnią prędkość 230.9 km/h. 12 X 1930r. na samolocie Š-516 (wersja z silnikiem Praga Asso) na trasie 1000 km bez i z obciążeniem 500 kg osiągnięto średnią prędkość 276.3 km/h. Dużym sukcesem było zwycięstwo w zawodach międzynarodowych „Dookoła Krajów Małej Ententy i Polski” załogi Kalla-Taufer na samolocie Š-216 (wersja z silnikiem gwiazdowym Walter Jupiter). Š-16 przetrwały aż do 1938r. jako samoloty drugiej linii.

Dalszym rozwinięciem konstrukcji Š-16 były samoloty: Letov Š-116, Š-216, Š-316, Š-416, Š-516,Š-616, Š-716 oraz Š-816.

Konstrukcja: całkowicie metalowy dwupłat. Silnik rzędowy Lorraine Dietrich o mocy 450 KM

Uzbrojenie: 1 k.m Vickers pilota oraz 2 k.m Lewis M.G. obserwatora umieszczone na obrotnicy. Wersja bombowa przenosiła 400 kg bomb.

Dane techniczne (egzemplarzy seryjnych z silnikiem LD):

Rozpiętość

15.30 m

Długość

10.22 m

Wysokość

3.23 m

Prędkość maksymalna

230 km/h

Prędkość przelotowa

190 km/h

Prędkość lądowania

80 km/h

Pułap

6500 m

Długotrwałość lotu

5.5 godz.


                                                                                        Opracował: Paweł Szczepaniec